Wszystkich Świętych — historia i tradycje

Wyjątkowo przyjazna tej jesieni aura wciąż przywołuje wakacyjne wspomnienia, a tymczasem wielkimi krokami zbliża się listopad. A wraz z nim, Uroczystość Wszystkich Świętych. Już wkrótce będziemy odwiedzać groby i wspominać zmarłych krewnych i przyjaciół. Przed nami kupowanie kwiatów i wieńców, palenie zniczy, ozdabianie i sprzątanie nagrobków. A wszystko to, by uczcić pamięć o najbliższych.

Historia dnia Wszystkich Świętych

Obchody Wszystkich Świętych tak głęboko zakorzeniły się w naszej kulturze, że często nie myślimy o ich początkach. A historia tego święta jest przecież bardzo ciekawa. Nie wszyscy wiedzą, że tradycja obchodzenia tej uroczystości sięga jeszcze IV wieku. To właśnie wtedy, w Cesarstwie Rzymskim jeden dzień przeznaczano na wspominanie wszystkich męczenników chrześcijańskich.

Niektóre źródła mówią o tym, że w VII wieku dzień 13 maja został wyznaczony na datę obchodów. Uważa się, że już VIII wieku papież Grzegorz III przeniósł święto na 1 listopada, najprawdopodobniej z powodów praktycznych — w okresie celebracji do Rzymu przybywała ogromna liczna pielgrzymów, których ciężko było wykarmić przed letnimi zbiorami, kiedy zimowe zapasy były już na wykończeniu.

W 935 roku papież Jan X oficjalnie ustalił 1 listopada dniem obchodzenia uroczystości Wszystkich Świętych obowiązującym w całym Kościele Katolickim, a nie tylko w Rzymie. To właśnie za sprawą Kościoła święto pojawiło się w Polsce.

Uroczystość Wszystkich Świętych, a polskie tradycje

Sposób, w jaki obchodzimy Wszystkich Świętych, łączy w sobie tradycje związane z tzw. karmieniem dusz i obrzędami ognia wywodzącymi się jeszcze z czasów pogańskich. Do początku XX wieku na wsi przygotowywano jedzenie dla dusz zmarłych odwiedzających domostwa. Palono także ogniska na grobach, cmentarzach i rozstajach dróg, żeby pomóc duszom odnaleźć drogę do domu. Dzisiaj też zapalamy symboliczne światło, dając tym samym znak naszej pamięci o bliskich.

1 listopada to również czas, kiedy wspominamy wybitnych Polaków i tych, którzy poświęcili życie za Ojczyznę. Na mogiłach i pomnikach w całym kraju pojawiają się wiązanki i znicze.

W czasach PRL-u próbowano sekularyzować dzień Wszystkich Świętych, pozbawić go religijnego charakteru – stąd wzięła się wciąż popularna nazwa „Wszystkich Zmarłych”. Tymczasem to 2 listopada obchodzimy Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, czyli Dzień Zaduszny. Zwykle jednak odwiedzamy groby już 1 listopada, choć teoretycznie jest to dzień poświęcony chrześcijanom, którzy osiągnęli stan zbawienia.

A jak ten dzień wygląda w innych krajach?

Najważniejsze jednak, że pamiętamy. I to nie tylko my, ale prawie cały świat. Wiele krajów obchodzi Wszystkich Świętych na swój sposób. W Ameryce ogromną popularność zyskało Halloween, zwyczaj pochodzący od Celtów. Tego dnia dzieci przebrane w straszne kostiumy odwiedzają domy sąsiadów. Japończycy ustawiają specjalne latarnie, tzw. ognie powitalne. W Gruzji natomiast wypada wypić wino za zmarłego, najlepiej w pobliżu jego grobu.

Przygotowania do święta

Każdy z nas chce dać świadectwo pamięci o bliskich zmarłych. W jaki sposób? Kupujemy wieńce, znicze i stroiki specjalnie przygotowane na dzień Wszystkich Świętych. Możemy też brać udział w dekoracji pomników zasłużonych Polaków. Oczywiście często z kilkudniowym wyprzedzeniem odwiedzamy cmentarze, by zadbać o porządek w miejscu spoczynku rodziny i znajomych. Sprzątanie grobów jest dla nas szczególnie ważne, gdyż chcemy podkreślić wagę tego dnia.

Jednak nie wszyscy mają możliwość udania się na cmentarz i własnoręcznego sprzątania nagrobków. Często mieszkamy za daleko od miejsca spoczynku rodziny lub taka czynność jest po prostu zbyt ciężka do wykonania.

Można w takim wypadku zapoznać się z usługami firm sprzątających lub skorzystać z aplikacji SeniorApp, gdzie dostępna jest usługa „Prace porządkowe na cmentarzu”. Wystarczy podać adres cmentarza, ustalić szczegóły z Opiekunem, a on (lub ona) zadba o umycie nagrobku i sprzątnięcie obszaru wokół niego. 

Szczerze polecamy zapoznanie się z tą opcją i zapewnienie sobie pomocy w przygotowaniach do dnia Wszystkich Świętych. Zwłaszcza, że do 31 października obowiązuje specjalna promocja – wpisując kod LISTOPAD otrzymasz zniżkę 25 zł na zamówienie prac porządkowych na cmentarzu.

Bo nie jest ważne, czy własnoręcznie będziemy myć i ozdabiać groby, a nawet osobiście odwiedzać cmentarze. Najważniejsze, by zachować wspomnienie o swoich bliskich. 

Skip to content